klassieker v.d. week

Zündapp Janus: bij kop en kont

Eerder dit jaar werd de Citroën Ami gelanceerd, een 100% elektrische stadsauto met een voorkant die identiek is aan de achterkant. Een revolutie in kostenbesparing? Denk dat maar niet! Dik 50 jaar geleden ging de guitige Zündapp Janus de kleine Citroën Ami al voor ... 

Zündapp Janus: bij kop en kont

Wat slim! Een auto waarvan de voor- en achterkant identiek zijn. Dat moet een hoop kosten schelen, want kop en kont komen in de plaatwerkerij uit dezelfde mal. Kwestie van een paar lampjes op de juiste plaats hangen en je kunt zó de weg op. Citroën flikt dit kunstje bij de nieuwe, volledig elektrische Ami. Ook het glaswerk is rondom uitwisselbaar, net zoals de deuren links en rechts. Je ziet alleen aan de witte koplampjes dat je de Ami op zijn kop kijkt, of op z'n derrière als je rode lichten ziet. Citroën denkt met de Ami de toekomst van de elektrische stadsauto uitgestippeld te hebben. Toekomst!? Het Franse merk heeft eerder een lange geschiedenis opgerakeld ...


Eerst een brommer, dan de dwergauto

Kort na de Tweede Wereldoorlog was het bezit van een auto alleen weggelegd voor de gegoede burgerij. Jan Modaal en zijn gezin stapten dagelijks nog gewoon op de fiets, als ze naar de groenteboer of naar de fabriek moesten. En als er al geld was voor gemotoriseerd vervoer, dan kocht de familie Modaal een bromfiets of hooguit een motor. Maar zoals M'neer Pastoor het graag zag, groeide het gezin ook als kool. Jongens, meisjes, zes, acht, twaalf - in sommige gezinnen kwam het ene na het andere kind ter wereld. In de jaren 50 van de vorige eeuw, verscheen met name in Duitsland en Groot-Brittannië een nieuw fenomeen op de weg: de zogenaamde microcar of dwergauto. In Duitsland waren het vooral de fabrikanten van vliegtuigen - die hun productie gedwongen hadden moeten staken - die overstapten op deze pietepeuterige ieniemienie drie- en vierwielers. Messerschmitt, BMW, Heinkel en Zündapp probeerden wat Duitse Marken te verdienen met de verkoop van deze goedkope voertuigjes.

Zündapp Janus: bij kop en kont
Zündapp Janus: bij kop en kont

Mythe van de Messerschmitt

Je kent vast wel de BMW Isetta en de Messerschmitt Kabinenroller. Twee guitige autootjes die met een weinig krachtig motorfietsblokje al hakkepuffend voortsnellen. Bij de Isetta stap je aan de voorkant op het knusse tweezitsbankje, in de Messerschmitt zit je onder een transparante geschutskoepel achter elkaar. Het verhaal (waar of niet?) gaat dat een ouder echtpaar net een nieuwe Messerschmitt had gekocht, en speciaal voor hun nieuwe voertuigje een stalling had laten neerzetten. Die hoefde niet groot of hoog te zijn, dat was de Kabinenroller immers ook niet. Waar de dienstdoende architect echter geen rekening mee had gehouden, was de ruimte die de perspex koepel nodig had om open te scharnieren ... Weken later werd het echtpaar in de stalling, in hun Messerschmitt gevonden, beide overleden. Zo'n Messerschmitt had namelijk geen achteruit ...

Zündapp Janus: bij kop en kont

Van 0 naar 100 ... sinds 1957

De Zündapp Janus is een ander opvallend voorbeeld uit de korte geschiedenis van de dwergauto. De Zündapp Janus is vernoemd naar de Romeinse god van het begin en einde, die in de mythologie wordt afgebeeld met twee gezichten. Zündapp trachtte de productiekosten van de Janus laag te houden door vrijwel symmetrische mallen voor de carrosseriepanelen te gebruiken. Via de identieke voor- en achterdeur verschafte de Janus toegang voor vier inzittenden, die rug-aan-rug in de auto zaten. Handig gebruik makend van de beschikbare ruimte tussen de rugleuningen, werd centraal in de auto een 250 cc tweecilinder tweetaktmotor gelegd, die via een handgeschakelde versnellingsbak de achterwielen aandreef. Het luchtgekoelde tweecilindertje schopte het tot een vermogen van 14 pk. Ook al woog de Janus maar 425 kilo, met vier volwassenen aan boord was het bepaald geen snelheidsmonster. De sprint van 0 naar 100? Wie zich daar aan waagde, zou nu 53 jaar na de introductie van de Janus, nog steeds een poging wagen. Harder dan 80 à 85 km/h ging de Janus namelijk niet ...

Zündapp Janus: bij kop en kont
Zündapp Janus: bij kop en kont
Zündapp Janus: bij kop en kont

Korte geschiedenis

Het succes van de dwergauto was kortstondig. Zo snel als deze kleine autootjes in het verkeer verschenen, zo spoedig verdwenen ze weer uit het straatbeeld. In de jaren vijftig en zestig verschenen steeds meer betaalbare auto's op de markt, als de Volkswagen Kever, de Fiat 600, de Citroën 2CV en de Renault 4. Van de Duitse en Britse merken die een dwergauto aanboden, heeft uiteindelijk alleen BMW het hoofd boven water te houden. Zündapp bleef tot in de jaren 80 goede zaken doen met brommers en lichte motorfietsen. Van de Zündapp Janus zijn tussen 1957 en 1958 slechts 6902 exemplaren gebouwd. Destijds kostte de Janus in Duitsland zo'n 3800 D-Mark. Ongeveer evenveel als een Volkswagen 1200 ...

Igor Stuifzand
Door Igor Stuifzand
klassieker-van-de-week

Wekelijks vermaak voor klassiekerliefhebbers

Dit artikel maakt onderdeel uit van de serie ‘Klassieker van de week’. Elke dinsdagavond om 19.00 uur zetten we een klassieker of youngtimer in de schijnwerpers.

Gratis exclusieve verhalen ontvangen?

Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief en we sturen je regelmatig exclusieve verhalen die niet op de site staan. Bovendien mis je nooit meer een leuk of uniek nieuwtje.

Zoeken

Merk- & modeldossiers