ProMemorie

ProMemorie: Ford Model T (1908)

We gaan terug naar het jaar 1908! Het jaar dat Londen debuteert als gastheer van de Olympische Spelen, Robert Baden-Powell de scouting opricht en vanaf de Eiffeltoren voor het eerst een radiobericht over lange afstand wordt verstuurd. 1908 is tevens het geboorte jaar van de Ford Model T.

Wanneer de Ford Model T het levenslicht ziet zit de wereld anders in elkaar dan wij hem nu kennen. Men was ondanks de komst van de trein in de 19e eeuw nog altijd zeer lokaal gericht in het doen en laten. Vervoer over langere afstand was kostbaar en voor het transport van deur-tot-deur werd nog altijd het paard voor de wagen gespannen. Dit betekende dat van aangelegde wegen nog nauwelijks sprake was en dat de infrastructuur niet was berekend op de komst van de auto. De Benz Patent Motorwagen had dan misschien de weg vooruit gewezen, het was de Model T die uiteindelijk voor een ongekende stap zou zorgen en de overheden zou manen tot flinke investeringen.

Bedrijfsvoering
Henry Ford zorgde voor een ware revolutie op het gebied van bedrijfsvoering. Waar produceren in grote aantallen tegenwoordig gemeengoed is, was dat in het begin van de 20e eeuw nagenoeg ondenkbaar. Luxeproducten als auto’s werden veelal op bestelling en met de hand gemaakt. Tot op dat moment waren auto´s dan ook uitsluitend binnen het bereik van de rich and famous geweest en werden daardoor al gauw verheven tot een statussymbool. Door de marge per exemplaar flink te laten dalen was dit echter verleden tijd en kwam de auto binnen het bereik van de Amerikaanse middenklasse. Dit was uiteindelijk ook het doel van Ford: ‘Ik zal een auto bouwen voor de grote massa. Deze zal gemaakt worden met de beste materialen, door de beste werknemers en met de simpelste moderne technieken. En mijn auto zal zo laag in prijs zijn dat elke man met een goed salaris in staat zal zijn er één te kopen´.

Zwaartekracht
Tijdens zijn negentien productiejaren is de Model T non-stop uitgerust met een 2.9 liter lijnmotor. Hoewel het nu gewoontegoed is, was het uit één stuk gegoten blok een unieke innovatie voor die periode. Het starten van de motor diende met de hand te gebeuren en was telkens weer een gevaarlijke klus. Indien de motor niet eerst in de juiste stand was gezet kon de starthendel namelijk onverhoopt terugslaan met vervelende gevolgen voor de pols van de starter. Ook de benzinetank zat op een wat ongelukkige plek, namelijk pal onder de voorstoel. Grappig is dat de zwaartekracht ervoor zorgde dat de brandstof bij de motor terechtkwam. Echter gevolg hiervan was dat als de tank bijna leeg was steile heuvels alleen in zijn achteruit genomen konden worden. Lachen toch! Pas in 1926 werd dit probleem verholpen door de tank te verplaatsen.

Lopende band
Vraag een willekeurige voorbijganger welke gedachte ´t eerst opkomt bij de Ford Model T en ‘lopende band-productie’ zal een zeer veel gehoord antwoord zijn. De iconische T is inderdaad de eerste auto waarbij handmatige fabricage grotendeels werd vervangen door machines en gespecialiseerde werkeenheden. Met deze ´moderne´ manier van produceren wist Henry Ford zijn lage-prijs-ideaal na te bewaarheid te maken en al snel begon deze zijn vruchten af te werpen. De vraag naar de Model T steeg met de dag. In 1925 rolden elke dag 10.000 auto’s uit de fabriek tegen een verkoopprijs van slechts $ 240,- terwijl de introductieprijs nog $ 850,- bedroeg. Nadat in 1915 de mijlpaal van één miljoen verkochten exemplaren werd aangetikt werd vlak voor het einde van de productie in 1927 de 15 miljoen stuks gepasseerd. Vandaag de dag betekent dit nog steeds een derde stek voor de Model T in de ranglijst van bestverkochte modellen aller tijden. Alleen de Toyota Corolla en de Volkswagen Kever moet de eerste Ford voor laten gaan. Een ander leuk weetje is dat het marktaandeel van de Model T in de Verenigde Staten begin jaren ‘20 boven de 50% piekte. Een cijfer dat daarna nooit meer benaderd is door welke fabrikant dan ook. Het succes was zelfs zo groot dat tussen 1917 en 1923 geen cent hoefde te worden uitgegeven aan marketingkosten. De Model T verkocht geheel zichzelf.

Op stoom
Henry Ford geloofde heilig in de aanpak dat als een auto goed ontworpen was er niets meer aan veranderd diende te worden. Deze gedachte maakte zijn fabrieken efficiënt en goedkoop om te laten werken, maar bleek uiteindelijk ook de ondergang voor de Model T. In de tweede helft van de jaren ‘20 was de concurrentie tevens goed op stoom gekomen en bood deze betaalbare auto’s aan met een rijkere uitrusting en moderner design. De Model T daartegenover was sinds zijn geboorte slechts op enkele details aangepast. Een visie die z’n houdbaarheidsdatum overschreven had zo bleek in 1927 toen het doek definitief viel voor de Model T. De Model A volgde hem op.

De weg vooruit
De Ford Model T is een icoon voor de automobielwereld, niet vanwege de auto zelf maar wel waar hij voor stond. Het was de allereerste ‘wereldauto’. Geproduceerd in zeer grote aantallen en naar een vast recept. De Model T was revolutionair omdat hij de auto bereikbaar maakte voor de middenklasse en deze van zijn elitaire imago ontdeed. Alhoewel… Hoe dan ook, de Ford Model T betekende zonder meer een stap voorwaarts in mobiliteit waarin hij de weg plaveide naar een nieuwe generatie infrastructurele maatregelen. Het idee van massaproductie aan de lopende band is tot op de dag van vandaag de manier om succesvol auto’s te maken. Het idee van onveranderbare modellen is echter niet blijven hangen. Niet verwonderlijk gezien de stijve houding van Henry Ford immers de ondergang is gebleken van de Model T.

Gerelateerde artikelen

Mysterieuze Ford Mustang voor de lens

Spyshots
> Artikel lezen

ESP en tractiecontrole voor mini-Ford Mustang GT

Lifestyle & design
ESP en tractiecontrole voor mini-Ford Mustang GT
> Artikel lezen

Zero to 60 Designs kruist Ford Mustang met GT

Tuning & styling
> Artikel lezen

Nieuwe Ford Fiesta in viervoud onthuld

Autonieuws
Ford Fiesta 2017
> Artikel lezen

Nog 4 dagen tot de nieuwe Ford Fiesta

Autonieuws
> Artikel lezen

Meer Autowereld.com

Merk / model dossiers

Sluiten
Wij maken gebruik van cookies: lees hier hoe en wat.